hello !
You’ve already tried Virechana, Vamana, diet changes, and medicines, but your Mandagni (weak digestion) is still not improving because your Vata is high and constantly disturbing your digestion from inside. According to research, Basti is one of the few Ayurvedic treatments that can correct Mandagni when Vata is involved. Clinical studies show that Deepan–Pachana Basti and Niruha/Anuvasana Basti help improve weak digestion, remove toxins (Ama), calm Vata, and reset the gut function much more deeply than oral medicines alone. So yes, Basti is a valid next step for you, especially because your Agni becomes worse when you take internal medicines. Basti works from the root without increasing Pitta or irritating the stomach.
You should not expect an instant cure, but with a proper Basti course done at a good Ayurvedic centre, your digestion, vertigo, Vata balance, and overall energy can improve steadily.
Warm regards, Dr. Karthika
Fry Gond in pure cow’s ghee powder it later. Add ( peanuts + wheat atta+ cashew nuts+ almond ) cooked in ghee and add jaggery., make this laddu and eat atleast twice daily, more if eat no problem.
Most suitable winter laddus like which you can have during winter season and also it will help in your weight gaining - methi laddu gondh laddu peanut n jaggery laddu Coconut n jaggery laddu You can take anytime during the day Along with these include warm foods soaked almonds ghee dates sesame seeds warm milk … Avoid cold dry foods With regular intake for 4 to 6 weeks vata will calm down joint pain will reduce your weight will start increasing naturally
* गोंदाचे लाडू (Dink / Gond Laddu)
👉 शरीराला उष्णता देतात 👉 वजन झपाट्याने वाढवतात 👉 स्नायू व हाडे मजबूत करतात 👉 थंडी-थकवा कमी करतात 👉 प्रसूतीनंतरही याचाच उपयोग करतात रात्री एक लाडू दूधासोबत.
3) तीळ-गूळ लाडू
👉 वात शांतीसाठी उत्तम
4) रागी–खजूर–बदाम लाडू
5) शेंगदाणा–गूळ लाडडू
6) नारळ–गूळ–ड्रायफ्रूट लाडू
HELLO,
Since you mention vata symptoms for over 6 months, joint pain and Mostly vegetarian diet, the Ayurvedic approach focuses on foods that are warm, oily, grounding, nourishing and sweet- all of which calm vata and support healthy weight gain
Vata dosha increases In winter due to cold dry, light and windy qualities. To balance vata, Ayurveda recommends foods that bring warmth, lubrication, heaviness, stability and nourishment
Laddus- when made with the right ingredients- can be an excellent vata balancing food
BEST LADDUS FOR VATA RELIEF + WEIGHT GAIN
1) GOND LADDU= HIGHLY RECOMMENDED = deeply nourishing, strengthen joints and lubricates them, increases body mass and strength, warms the body in winter, ldeal for chronic vata related pain
KEY INGREDIENTS= Gond , whole wheat flour, ghee, nuts, jaggery 1 laddo0 medium sized daily with warm water or milk
2) SESAME LADDO = sesame is the best vata pacifying seed, very warming, rich in calcium-> supports joint health, helps in healthy weight gain Best= til + jaggery laddus prepared in ghee 1-2 small lddus daily, ideally in the afternoon or evening
3) DRY FRUIT LADDU (KHAJUR/ DATE LADDU) =heavy, sweet, and nutiritous -> excellent for weight gain, provides sustained energy, helps reduce dryness in the body, nourishes tissues INGREDIENTS= dates, almonds, cashews, pistachios, ghee, a little nutmeg or cardamom 1 laddu daily after lunch
4) METHI LADDU= GOOD FOR JOINT PAIN =lubricates joints, reduces stiffness, strengthens bones and muscles very warming for winter =slight bitter taste but excellent medicinal value 1/2 to 1 laddu daily they are heavy for digestion
GENERAL LADDU PREPARATION GUIDELINES FOR VATA To balance vata, laddus should always include -GHEE= grounding, lubricating, nourishing -JAGGERY= warming and strengthning -WARM SPICES= ginger powder, nutmeg, cinnamon, cardamom -NUTS AND SEEDS= almonds, cashews, sesame, makhana -WHOLE GRAINS= wheat flour, besan, ragi
AVOID -too much sugar -dry, crispy low fat laddus -laddus made without ghee
WHEN TO EAT LADDUS Ayurveda recommends -Morning= best for Gond or methi laddus -Afternoon= good for til or dry fruits laddus -avoid laddus late at night may cause heaviness
TAKE WITH -A cup of warm milk OR -warm water with a pinch of dry ginger
ADDITIONAL ADVICE FOR VATA AND WEIGHT GAIN -ghee 1-2 tsp daily -warm milk with turmeric or nutmeg -khichdi with ghee -soups with lentils, vegetables -sweet fruits banana, mango, dates -whole grains- wheat, rice, ragi
LIFESTYLE -oil massage with warm sesame oil 4-5 times/week -early bedtime before 10 :30 pm -light yoga and gentle stretching -keep the body warm in winter
DO FOLLOW
HOPE THIS MIGHT BE HELPFUL
THANK YOU
DR. MAITRI ACHARYA
नमस्कार,
तुम्ही ६ महिन्यांहून अधिक काळ वाताची लक्षणे, सांधेदुखी आणि बहुतेक शाकाहारी आहार यांचा उल्लेख केल्यामुळे, आयुर्वेदिक दृष्टिकोन उबदार, तेलकट, ग्राउंडिंग, पौष्टिक आणि गोड अशा पदार्थांवर लक्ष केंद्रित करतो - जे सर्व वात शांत करतात आणि निरोगी वजन वाढण्यास मदत करतात.
थंड, कोरडे, हलके आणि वारा असलेल्या गुणांमुळे हिवाळ्यात वात दोष वाढतो. वात संतुलित करण्यासाठी, आयुर्वेद अशा पदार्थांची शिफारस करतो जे उबदारपणा, स्नेहन, जडपणा, स्थिरता आणि पोषण देतात.
लाडू - योग्य घटकांसह बनवल्यास - एक उत्कृष्ट वात संतुलित अन्न असू शकते.
वात आराम आणि वजन वाढविण्यासाठी सर्वोत्तम लाडू.
१) गोंड लाडू = अत्यंत शिफारसित = खोलवर पौष्टिक, सांधे मजबूत करते आणि त्यांना वंगण घालते, शरीराचे वजन आणि शक्ती वाढवते, हिवाळ्यात शरीराला उबदार करते, जुन्या वात संबंधित वेदनांसाठी उपयुक्त.
महत्वाचे घटक = गोंड, संपूर्ण गव्हाचे पीठ, तूप, काजू, गूळ कोमट पाणी किंवा दुधासह दररोज मध्यम आकाराचे १ लाडू
२) तीळ लाडू = तीळ हे सर्वोत्तम वात शांत करणारे बियाणे आहे, खूप उबदार, कॅल्शियम समृद्ध आहे-> सांध्यांच्या आरोग्यास समर्थन देते, निरोगी वजन वाढविण्यास मदत करते.
सर्वोत्तम = तुपात तयार केलेले तीळ + गुळाचे लाडू दररोज १-२ लहान लाडू, आदर्शपणे दुपारी किंवा संध्याकाळी
३) सुक्या फळांचे लाडू (खजूर/ खजूर लाडू) =जड, गोड आणि पौष्टिक -> वजन वाढविण्यासाठी उत्कृष्ट, सतत ऊर्जा प्रदान करते, शरीरातील कोरडेपणा कमी करण्यास मदत करते, ऊतींचे पोषण करते घटक= खजूर, बदाम, काजू, पिस्ता, तूप, थोडे जायफळ किंवा वेलची दुपारच्या जेवणानंतर दररोज १ लाडू
४) मेथी लाडू= सांधेदुखीसाठी चांगले =सांधे वंगण घालते, कडकपणा कमी करते, हाडे आणि स्नायू मजबूत करते हिवाळ्यासाठी खूप उबदार =थोडासा कडू चव पण उत्कृष्ट औषधी मूल्य दररोज १/२ ते १ लाडू ते पचनासाठी जड असतात
वाटासाठी सामान्य लाडू तयार करण्याच्या मार्गदर्शक तत्त्वे वाट संतुलित करण्यासाठी, लाडूंमध्ये नेहमीच समाविष्ट असावे -तूप= ग्राउंडिंग, वंगण घालणे, पौष्टिक -गूळ= गरम करणे आणि मजबूत करणे -उबदार मसाले= आले पावडर, जायफळ, दालचिनी, वेलची -काजू आणि बियाणे= बदाम, काजू, तीळ, मखाना -संपूर्ण धान्य= गव्हाचे पीठ, बेसन, रागी
टाळा - जास्त साखर - कोरडे, कुरकुरीत कमी चरबीयुक्त लाडू - तूप न बनवलेले लाडू
लाडू कधी खावे आयुर्वेद शिफारस करतो -सकाळी = गोंड किंवा मेथी लाडूसाठी सर्वोत्तम -दुपार = तीळ किंवा सुक्या मेव्याच्या लाडूसाठी चांगले -रात्री उशिरा लाडू टाळा जडपणा येऊ शकतो
सोबत घ्या - एक कप कोमट दूध किंवा - कोमट पाणी एक चिमूटभर सुके आले
वाटा आणि वजन वाढण्यासाठी अतिरिक्त सल्ला -रोज १-२ चमचे तूप -हळद किंवा जायफळ असलेले कोमट दूध - तूप असलेली खिचडी -मसूर, भाज्यांसह सूप -गोड फळे केळी, आंबा, खजूर -संपूर्ण धान्ये- गहू, तांदूळ, नाचणी
जीवनशैली -आठवड्यातून ४-५ वेळा कोमट तिळाच्या तेलाने तेल मालिश -रात्री १०:३० वाजेपूर्वी लवकर झोपण्यापूर्वी -हलका योगा आणि हलका ताण -शरीर उबदार ठेवा हिवाळा
अनुसरण करा
आशा आहे की हे उपयुक्त ठरेल
धन्यवाद
डॉ. मैत्री आचार्य
वजन वाढीसाठी पूर्ण वेळापत्रक
नाश्ता (8–9.30 am)
उपमा, पोहे, इडली, डोसा, मूग डाळ चिल्ला, वेज पराठा (बटाट्याचा पराठा अधूनमधून) सोबत एक कप म्हशीचे दूध + 1 डिंकाचा लाडू
मधला नाश्ता (11–11.30 am)
आपल्याला आवडणारे कोणतेही एक फळ किवा १ लाडू
दुपारचे जेवण (12.30–1.30 pm)
एक वाटी डाळ
एक वाटी भाजी
रोटी
भात
2 टीस्पून तूप
हाय टी (4–4.30 pm)
एक कप दूध + तुम्हाला आवडणारा कोणताही नाश्ता (जर तुम्ही फळ घेतले तर दूध टाळा)
रात्रीचे जेवण (7.30–8.30 pm)
एक वाटी डाळ
एक वाटी भाजी
रोटी
भात
2 टीस्पून तूप
❌ टाळावयाच्या गोष्टी ❌
प्रोसेस्ड फूड
तेलकट पदार्थ
रेडी-टू-ईट फूड
मैदा
डेझर्ट्स / गोड पदार्थ
✔️ करावयाच्या गोष्टी ✔️
व्यायाम अनिवार्य
व्यायामानंतर फळ खा — केळे सर्वात चांगले
फळांच्या ऐवजी उकडलेली अंडीही घेऊ शकता
आठवड्यातून दोनदा पोहणे किंवा धावणे
शक्य असल्यास वेट ट्रेनिंग
दररोज किमान 10 सूर्यनमस्कार (जे शक्य असेल तेवढ्यापासून सुरुवात करा)
व्यायामामुळे भूक वाढते आणि भूक वाढल्याने आहाराचे प्रमाणही वाढेल
💊 औषधे 💊
सिरप द्राक्षासव 3 टीस्पून दिवसातून दोन वेळा — जेवणापूर्वी
टॅब. Liv 52 DS 1 गोळी दिवसातून दोन वेळा — जेवणापूर्वी
टॅब. आमपाचक वटी 2 गोळ्या दिवसातून दोन वेळा — जेवणापूर्वी
पूर्ण शरीराला कोमट तिळाच्या तेलाने मसाज करून व्यायाम करा.
टॅब. Bandy Plus (कृमिनाशक) औषधे सुरू करण्याच्या आधी रात्री 1 गोळी घ्या.
महत्वाची सूचना
एक–दोन दिवसात परिणाम दिसणार नाहीत, पण 15 दिवसांत नक्की बदल जाणवू लागतील. व्यायाम + चांगला आहार = वजन वाढीसाठी परफेक्ट कॉम्बिनेशन.
हिवाळ्यात खाण्यास योग्य लाडू (वात कमी व वजन वाढवण्यासाठी)
1. अश्वगंधा लाडू - घटक: अश्वगंधा चूर्ण, गव्हाचे पीठ, गूळ, तूप. - फायदा: स्नायू बळकट करतो, वजन वाढवतो, सांध्यातील वेदना कमी करतो. - सेवन: दररोज १ लाडू सकाळी दूधासोबत.
2. मेथी लाडू - घटक: मेथी दाणे, गूळ, तूप, सुका मेवा. - फायदा: सांध्यातील stiffness कमी करतो, हिवाळ्यात वात शमवतो. - सेवन: आठवड्यातून ३–४ वेळा, जास्त नाही (कारण मेथी उष्ण आहे).
3. गोंद लाडू (Dink/Gond Laddu) - घटक: गोंद, गूळ, तूप, सुका मेवा, गव्हाचे पीठ. - फायदा: हाडे व सांधे मजबूत करतो, वजन वाढवतो, शरीराला उष्णता देतो. - सेवन: दररोज १ लाडू रात्री दूधासोबत.
4. तिळ-गुळ लाडू (Sesame-Jaggery) - घटक: तिळ, गूळ, तूप. - फायदा: कॅल्शियम व लोह मिळते, हिवाळ्यात वात शमवतो, त्वचा व केसांसाठी उपयुक्त. - सेवन: दररोज २ छोटे लाडू.
5. मखाना-खसखस लाडू - घटक: मखाना, खसखस, गूळ, तूप. - फायदा: झोप सुधारतो, वात कमी करतो, वजन वाढवतो.
🥛 सेवन पद्धती (अनुपान) - लाडू गरम दुधासोबत किंवा कोमट पाण्यासोबत घ्यावेत. - सकाळी किंवा संध्याकाळी खाल्ले तर पचन चांगले होते. - जास्त गोड खाणे टाळा, पण गूळयुक्त लाडू योग्य प्रमाणात घ्या.
🧘 जीवनशैली टिप्स - दररोज तिळाचे तेलाने अभ्यंग (oil massage) करा → सांध्यातील वेदना कमी होतील. - हलका व्यायाम व योगासन (वज्रासन, ताडासन, सूर्यनमस्कार) करा. - आहारात दूध, तूप, सुका मेवा, खजूर, नारळ वाढवा → वजन वाढेल.
1 Rava-Til Laddu (easiest & most effective) 2 cups fine semolina + 1 cup roasted sesame + 1.5 cups jaggery + 1 cup ghee + dry fruits Roast, mix, bind into laddoos → 1 after breakfast + 1 with warm milk evening
2. Ashwagandha-Dink-Khajoor Laddu (for very low weight) 100 g ashwagandha powder + 100 g edible gum + 300 g dates + 200 g mixed nuts + 200 g ghee → 1–2 daily with milk
Rules 200 ml warm milk + 1 tsp ghee morning & night Sleep 9:30 PM – 6 AM Warm oil massage twice weekly
Eat 1–2 laddoos daily → Vata pain reduces in 15–20 days, 2–4 kg gain in 45 days.
Regards Dr Gursimran Jeet Singh MD Panchakarma
वातदोष शांत करायला आणि शरीराच्या वजनात वाढ करण्यासाठी हिवाळ्यात गोड मात्र पौष्टिक असे लाडू खाणे योग्य आहे. तिळगुळाचे लाडू हे उत्तम पर्याय आहेत कारण ते गर्भश्रीमंत असता आणि उष्णता निर्माण करतायत. तीळ वात कमी करून शरीराला पोषण देता, रक्त प्रवाह सुधारता. गुर हिवाळ्यात आपल्या शरीराची ऊर्जा टिकायला मदत करतो.
हरिभलीचे किंवा ज्वारीचे लाडू देखील एक चांगला पर्याय आहे. ते आपल्या पचनेच्या क्रिया सुधारतात आणि उष्णता उत्पन्न करतात जे वात शांत करायला मदत करतात. पूरेससे स्नेह (जसे काजू किंवा बदाम) घालून हे लाडू बनवा; ते पचनशक्ती सुधारतील आणि सामर्थ्य निर्माण करतील.
लाडू खायची वेळ सकाळची असावा, जेव्हा शरीर ऐन स्तरावर व ऑग्नि मजबूत असतो. प्रत्येकी 1-2 लाडू खा. आपल्या शरीराला हे पचनाला वेळ लागेल, हळूहळू करून पचा.
तनाव नियंत्रित करायला ध्यान, योगासने करणे लढाईत मदत करतील; हिवाळ्यातील थंडी वार्यातून आपली वात संतुलित रहातात. एक साधा नियमित एका चेष्टा तुम्हाला सकारात्मक बदल देईल.
पाहीला अनुभव घेतल्याशिवाय आपल्याला योग्य प्रमाणात खात्री वाटेल, म्हणून लहान प्रमाणात सुरुवात करा आणि निरीक्षण करा आपल्या शरीर कसे प्रतिसाद करतेय. लाडू जीवमात्र असले नसो; आपल्या अस्तित्वामध्ये आपल्या आहार न्यायचे बदलूनबदलून ठेवावे.
जर तुम्हाला काही विशेष समस्या आढळली तर, आयुर्वेदिक डाक्टरशी प्रत्यक्ष भेट करून तपासा, कारण वैयक्तिक उपचार सल्ला महत्त्वाचे असतात.
